Zolder te warm in de zomer? Zo houd je je zolderkamer koel

Een zolderkamer wordt in de zomer warm door de zon op het dak en door het dakraam. Het meeste helpt zonwering aan de buitenkant van het dakraam: die werkt minstens dubbel zo goed als binnenzonwering, en zonwering verkleint de kans op oververhitting met 75%.^MC Ventileer daarna in de nacht en vroeg in de ochtend.

Waarom het op zolder zo warm wordt

Een zolder krijgt de warmte van drie kanten. De zon staat de hele dag op het dak, en een dak zonder of met weinig isolatie geeft die warmte door aan de ruimte eronder. Het dakraam ligt schuin naar de lucht gericht, dus de zon schijnt er een groot deel van de dag recht doorheen. En warme lucht uit de rest van het huis stijgt via het trapgat naar boven. Een open trap naar de zolder werkt in de zomer als een schoorsteen die warmte omhoog brengt.

Tegen elk van die drie kun je iets doen. De volgorde hieronder begint met wat het meeste oplevert.

1. Zonwering buiten op het dakraam

Zonwering aan de buitenkant houdt de zon tegen voordat die door het glas komt. Binnenzonwering houdt het licht tegen, maar de warmte is dan al binnen. Volgens Milieu Centraal is buitenzonwering minstens dubbel zo goed als binnenzonwering, en is binnenzonwering alleen nooit genoeg tegen oververhitting.^MC HR++-glas met buitenzonwering houdt ongeveer 80% van de warmtestraling tegen.

Voor een dakraam bestaan buitenzonweringen die je in het kozijn van het raam bevestigt, zoals een screen of een rolluik. Kies er een die bij de maat en het type van je dakraam past. Bij een dakkapel werkt een screen of een markies voor het raam.

Heb je alleen binnenzonwering, hang een gordijn of lamel dan minstens 5 cm van HR++-glas en doe hem bij zon helemaal dicht.^MC Reflecterende gordijnen, met een metalen laag aan de buitenkant, kaatsen een deel van de zon terug.

2. Ventileren als het buiten koeler is

Zet ramen open als het buiten koeler is dan binnen: 's avonds, 's nachts of vroeg in de ochtend. Rond zonsopkomst is het meestal het koelst. Zet je een raam beneden en een raam boven open, dan krijg je een schoorsteeneffect: koele lucht komt beneden binnen en warme lucht gaat boven naar buiten.^MC Op zolder is het dakraam daarvoor de beste plek, omdat het het hoogste raam van het huis is.

Overdag, als het buiten warmer is, doe je ramen en zonwering juist dicht. Heb je balansventilatie, zet dan de bypass aan zolang het buiten koeler is dan binnen.^MC De gewone ventilatie, roosters en mechanische afvoer, laat je wel aan.^MC

3. Het trapgat dicht

Warme lucht stijgt. Bij een open trap naar de zolder komt de warmte van de rest van het huis boven terecht. Een deur of wand bij het trapgat houdt die warmte beneden. Dat helpt in de winter ook: dan houdt dezelfde deur de warmte in de kamer waar je hem wilt hebben.

Maak je van de zolder een kamer, neem een deur bij de trap dan meteen mee in het ontwerp. Achteraf is het lastiger, vooral bij een trap met een kwartdraai. De eisen voor de trap staan in eisen voor een zolderkamer.

4. Isoleren

Isolatie houdt de warmte van de zon op het dak buiten. Maar zonder zonwering blijft de warmte die door het dakraam binnenkomt, juist binnen.^MC Isoleren en zonwering horen dus bij elkaar. Volgens Milieu Centraal houden sommige isolatiematerialen een zolder in de zomer koeler dan andere; een bouwkundige of isolatiebedrijf kan je daarover adviseren.^MC

Wordt je zolder een kamer, dan isoleer je het schuine dak, met minstens Rd 3,8.^MC Daarover gaat zolderkamer isoleren en ventileren.

Wat helpt hoeveel

5. Pas dan koelen

Heb je zonwering en ventileer je in de nacht, en is het nog te warm, dan kun je koelen. Een ventilator verplaatst lucht en voelt koeler aan, maar koelt de kamer niet. Een airco koelt wel, maar gebruikt tot 20 keer meer stroom dan een ventilator en is duurder in aanschaf. Zet een airco niet te koud: een paar graden onder de buitentemperatuur is genoeg.^MC

Voor nieuwbouw stelt het Bbl een eis tegen oververhitting (art. 4.149b).^Bbl Voor een bestaande zolder die je verbouwt, regel je het vooral zelf, met de stappen hierboven.

Checklist voor een koele zolderkamer

• Buitenzonwering op elk dakraam aan de zonkant.
• Overdag ramen en zonwering dicht, 's nachts en vroeg in de ochtend open.
• Een raam beneden en het dakraam boven open voor trek.
• Een deur of wand bij het trapgat.
• Het schuine dak geïsoleerd, minstens Rd 3,8.

Meer over isoleren, ventileren en koel houden in de gids klimaat op zolder.

Veelgestelde vragen

Waarom is het op zolder zo warm?

De zon staat op het dak en schijnt recht door het dakraam naar binnen, en warme lucht uit de rest van het huis stijgt via het trapgat naar boven.

Wat helpt het meest tegen warmte op zolder?

Buitenzonwering op het dakraam. Die werkt minstens dubbel zo goed als binnenzonwering. HR++-glas met buitenzonwering houdt ongeveer 80% van de warmtestraling tegen (Milieu Centraal).^MC

Helpt een rolgordijn aan de binnenkant?

Een beetje. Binnenzonwering alleen is volgens Milieu Centraal nooit genoeg tegen oververhitting. Hang een gordijn of lamel minstens 5 cm van HR++-glas.^MC

Is een airco op zolder een goed idee?

Doe eerst zonwering en ventileren in de nacht. Een airco gebruikt tot 20 keer meer stroom dan een ventilator (Milieu Centraal).^MC